Eetbuien stop je niet door strenger voor jezelf te zijn, maar door te begrijpen wat eraan voorafgaat. Een eetbui ontstaat meestal uit een combinatie van te weinig eten, een groot gevoel en schuld die daarna het volgende moment voedt. Straffen houdt dat patroon in stand.
Als jij je na een eetbui schuldig voelt, ben je niet de enige. Daarom beginnen we hier zonder oordeel: eerst begrijpen, dan pas veranderen.
Wat is een eetbui precies?
Een eetbui is een moment waarop je in korte tijd veel meer eet dan je van plan was en het gevoel hebt dat je niet kunt stoppen. Het gaat daarbij niet om één koekje te veel. Het gaat om controleverlies, vaak gevolgd door schaamte. Het hangt vaak samen met emotie-eten, maar het is niet precies hetzelfde.
Waarom krijg je eetbuien?
Er is meestal niet één oorzaak. Dit zijn de patronen die ik het vaakst zie:
- Te streng eten overdag. Wie veel overslaat of heel weinig eet, bouwt echte honger op die later omslaat in een eetbui.
- Een gevoel dat te groot wordt. Eten dempt een gevoel even. Lees ook troosteten en stress eten stoppen.
- Alles-of-niets-denken. 'Ik heb het toch al verpest' maakt van één uitglijder een hele avond.
- Schuld erna. Straf of compensatie (de volgende dag niets eten) zet de cirkel opnieuw in beweging.
Wat kun je doen als je merkt dat een eetbui eraan komt?
- Stop even en adem. Ga drie minuten naar een andere kamer. Een piek van drang zakt vaak weg als je er niet direct aan toegeeft.
- Vraag: wat is er net gebeurd? Een gesprek, een bericht, vermoeidheid, een lege maag? Als je de aanleiding ziet, verliest de drang kracht.
- Eet iets gewoons, aan tafel. Geen verboden voedsel dat je later toch weer 'opeet'. Een eiwitrijke maaltijd of een meal shake kan helpen als je te lang niets hebt gegeten.
- Heb je toch veel gegeten? Eet je volgende maaltijd op het normale moment. Niet overslaan, niet compenseren, niet op de weegschaal staan om jezelf af te straffen.
Wat helpt op de lange termijn?
Drie dingen: regelmatig eten zodat honger je niet overvalt, leren benoemen wat je voelt voordat je eet, en vriendelijker praten tegen jezelf. Dat laatste klinkt zacht, maar onderzoek naar emotioneel eten laat zien dat negatieve emoties en schuld het patroon juist versterken. Een aanpak die blijft werken beschrijf ik in de afvalcoach-gids.
Wil je dat iemand met je meekijkt?
Op 1 op 1 coaching laat je je gegevens achter, dan belt Fleur je.
Wanneer is hulp van je huisarts verstandig?
Heb je regelmatig eetbuien, voel je je machteloos, eet je in het geheim of lijd je er erg onder? Praat dan met je huisarts. Eetbuien kunnen bij een eetbuistoornis horen, en daar bestaat goede behandeling voor. Hulp vragen is geen falen, het is een slimme stap.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik eetbuien?
Meestal door een mix van te strikt eten, een gevoel dat te groot wordt en schuld erna. Er is zelden één oorzaak.
Hoe stop je met eetbuien zonder jezelf te straffen?
Door regelmatig te eten, het gevoel te benoemen dat eraan voorafging en na een eetbui gewoon je volgende maaltijd te eten, zonder te compenseren.
Is een eetbui hetzelfde als emotie-eten?
Nee. Emotie-eten gaat over eten bij een gevoel. Bij een eetbui kom je daarnaast in controleverlies en schaamte terecht. Het ene kan in het andere overgaan.
Wanneer moet ik naar de huisarts?
Als eetbuien regelmatig terugkomen, je je er machteloos bij voelt of er veel last van hebt. Dan is professionele hulp verstandig.
Bronnen: Frayn & Knäuper (2018), Emotional eating and weight in adults: a review, Current Psychology; Van Strien (2018), Causes of emotional eating and matched treatment of obesity, Current Diabetes Reports; Thuisarts.nl (eetbuien).
Dus ik ga je helpen.
Over de auteur: Fajah Lourens is oprichter van Killerbody (sinds 2015), schreef boeken waarvan er samen 350.000 zijn verkocht en is NLP-practitioner.
